Chưa có hướng giải "cơn khát" dịch truyền cao phân tử chống sốc sốt xuất huyết

VietTimes – Nguồn cung ứng dịch truyền cao phân tử Dextran 40 và HES 200.000 điều trị bệnh nhân sốc sốt xuất huyết nặng bị thiếu hụt nghiêm trọng thời gian qua sẽ được giải quyết thế nào khi dịch còn tiếp tục kéo dài? 

Bệnh nhân mắc sốt xuất huyết phải cấp cứu tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM). Ảnh: Hòa Bình

Bệnh nhân mắc sốt xuất huyết phải cấp cứu tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP.HCM). Ảnh: Hòa Bình

Phải đặt hàng trước 6-9 tháng

Thời gian qua, Bộ Y tế đã nhận được công văn của một số bệnh viện và Sở Y tế báo cáo về việc gặp khó khăn trong việc cung ứng dịch truyền cao phân tử trong điều trị sốc trên bệnh nhân sốt xuất huyết (SXH) Dengue nặng.

Trong thông tin gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố và các đơn vị cung ứng thuốc, Bộ Y tế cho biết theo hướng dẫn chẩn đoán, điều trị SXH Dengue , dung dịch cao phân tử dùng trong điều trị sốc SXH Dengue là Dextran 40 hoặc Dextran 70, hydroxyethyl starch (HES) 200.000 dalton. Các thuốc này hiện nay đều rất ít nguồn cung. Hiện tại chưa có công ty nào có giấy đăng ký lưu hành còn hiệu lực đối với các thuốc này.

Mới đây, ngày 17/6/2022, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã tổ chức họp với các Sở Y tế và các đơn vị liên quan về việc đảm bảo nguồn cung ứng dịch truyền Dextran.

Theo báo cáo của cơ sở nhập khẩu, số lượng thuốc thực tế đã nhập là 9.000 túi (trên tổng số 50.000 túi được cấp phép vào Việt Nam). Tuy nhiên, nhiều cơ sở khám, chữa bệnh dự trù thuốc với số lượng lớn nhưng số lượng ký hợp đồng và số lượng đặt hàng thực tế thấp hơn rất nhiều, thậm chí là không lấy hàng theo kế hoạch, dẫn đến số lượng thuốc còn tồn kho của công ty là 3.476 túi.

Hiện nay, toàn bộ số lượng thuốc tồn kho này đã hết hạn sử dụng và phải chờ huỷ, gây thiệt hại lớn về kinh tế cho đơn vị nhập khẩu. Do đó, mặc dù hiện nay đơn vị cung ứng thuốc tiếp tục nhận được các đơn đặt hàng thuốc Dextran 40 từ các cơ sở khám, chữa bệnh, nhưng lo ngại nếu tiếp tục nhập khẩu về sẽ phải đối mặt với tình trạng tương tự nêu trên, nên các đơn vị cung ứng thuốc chưa có kế hoạch nhập khẩu tiếp.

Chưa có hướng giải "cơn khát" dịch truyền cao phân tử chống sốc sốt xuất huyết ảnh 1

Hầu hết bệnh nhân mắc SXH đều phải điều trị với dịch truyền cao phân tử. Ảnh: Hòa Bình

Ngoài ra, mặt hàng này không sẵn nguồn nguyên liệu, nên cần đặt hàng với nhà sản xuất trước ít nhất 6-9 tháng, dẫn đến khó khăn trong việc đáp ứng thuốc cho nhu cầu chống dịch. Hàng có tuổi thọ 18 tháng, các bệnh viện chỉ nhận hàng còn hạn dùng trên 3 tháng nên cũng khó khăn cho đơn vị cung ứng thuốc, vì từ lúc đặt hàng nhà sản xuất đến khi hàng về đến Việt Nam hạn dùng còn nhiều nhất khoảng 15-16 tháng.

Việc đấu thầu, mua sắm tại bệnh viện diễn ra từ 5 – 6 tháng dẫn đến tình trạng thuốc đã được nhập về kho của đơn vị cung ứng thuốc, nhưng phải đợi bệnh viện làm thủ tục đấu thầu (sau khoảng 5 tháng) mới ký được hợp đồng. Như vậy, hạn dùng của thuốc giảm xuống còn khoảng 10 tháng.

Trong khi, thực tế diễn biến bệnh SXH ở Việt Nam năm 2022 đang rất nghiêm trọng. Theo thông tin ghi nhận từ Bộ Y tế, cả nước đã có trên 113.400 ca SXH. Trong khi đó,, theo dự báo của chuyên gia, dịch SXH sẽ còn tiếp tục "nóng" liên tiếp cho tới cuối năm 2022.

"Cơn khát" dịch truyền cao phân tử

Lý giải về nguyên nhân của việc nhiều cơ sở khám chữa bệnh dự trù thuốc với số lượng lớn nhưng số lượng ký hợp đồng và số lượng đặt hàng thực tế thấp hơn rất nhiều, thậm chí là không lấy hàng theo kế hoạch, Bộ Y tế cho biết do cuối năm 2020, các cơ sở khám, chữa bệnh có dự trù số lượng dịch truyền Dextran gửi về Cục Quản lý Khám chữa bệnh và Cục Quản lý Dược, nhưng đến năm 2021, trước diễn biến phức tạp của đại dịch COVID-19 và dịch SXH lại giảm rất nhiều so với các năm trước, nên các đơn vị y tế tập trung mua sắm thuốc, vật tư y tế phục vụ cho điều trị COVID-19 và không có nhu cầu mua thuốc Dextran 40 cũng như các thuốc điều trị SXH khác.

Từ đầu năm 2022 đến nay,dịch sốt xuất huyết lại tăng cao trở lại, dẫn đến nhu cầu sử dụng thuốc Dextran 40 tăng cao nhưng cơ sở nhập khẩu không cung cấp được do thuốc đã hết hạn từ 28/4/2022.

Chưa có hướng giải "cơn khát" dịch truyền cao phân tử chống sốc sốt xuất huyết ảnh 2

TS.BS Nguyễn Minh Tuấn - Trưởng khoa Sốt xuất huyết - Bệnh viện Nhi đồng I (TP.HCM) khám cho bệnh nhi mắc SXH

Để chủ động, kịp thời cung ứng dịch truyền Dextran 40 phục vụ điều trị, Bộ Y tế đề nghị Sở Y tế các tỉnh/ thành phố thực hiện hoặc chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn khẩn trương xây dựng kế hoạch và tổ chức mua sắm theo quy định để đảm bảo cung ứng được dịch truyền Dextran cho nhu cầu điều trị.

Đảm bảo việc ký hợp đồng giữa các đơn vị cung ứng thuốc (nhập khẩu/phân phối) dịch truyền Dextran 40 (đơn vị trúng thầu) với các cơ sở khám, chữa bệnh cần thể hiện dưới dạng hợp đồng chi tiết, có số lượng và thời gian giao hàng cụ thể, đồng thời nêu rõ ràng trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Đơn vị cung ứng thuốc khẩn trương liên hệ với cơ sở sản xuất để có được nguồn Dextran cung ứng sớm nhất cho thị trường Việt Nam; Sớm hoàn thiện hồ sơ đăng ký lưu hành thuốc Dextran sản xuất tại Việt Nam./.