Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Để phát triển KHCN, cần nhất là cơ chế

VietTimes -- Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh: "Để huy động được nguồn lực từ các DN cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ về thuế, tín dụng, đất đai... tạo môi trường bình đẳng cho mọi DN đầu tư KHCN. Đặc biệt cần phải công khai, minh bạch từ quy trình xét duyệt, nghiệm thu đến ứng dụng các kết quả nghiên cứu".

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: "Cần phải công khai, minh bạch từ quy trình xét duyệt, nghiệm thu đến ứng dụng các kết quả nghiên cứu thì mới huy động được nguồn lực từ các DN".

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: "Cần phải công khai, minh bạch từ quy trình xét duyệt, nghiệm thu đến ứng dụng các kết quả nghiên cứu thì mới huy động được nguồn lực từ các DN".

Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa có buổi làm việc với đại diện Chính phủ và các bộ, ngành về "Hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển khoa học, công nghệ nhằm thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa giai đoạn 2005-2015, định hướng phát triển giai đoạn tới, trong đó chú trọng đẩy mạnh công nghiệp hỗ trợ và cơ khí chế tạo" vào hôm qua (12/8).

Tụt hậu khá xa so với thế giới

Theo báo cáo của Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh, sau hơn 3 năm triển khai Chiến lược phát triển khoa học và công nghệ giai đoạn 2011-2020, nhiều mục tiêu của Chiến lược đến năm 2015 cơ bản đã đạt được hoặc có khả năng đạt được vào năm 2020 như: Giá trị sản phẩm công nghệ cao và sản phẩm ứng dụng công nghệ cao đóng góp vào Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) giai đoạn 2011-2013 với tỷ trọng lần lượt là 11,7%; 19,1% và 28,7%, tạo đà cho việc hoàn thành chỉ tiêu 45% vào năm 2020. Tốc độ đổi mới công nghệ, thiết bị giai đoạn 2011-2014 đạt 10,68%/năm, đạt mục tiêu chiến lược đề ra là 10-15%/năm giai đoạn 2011-2015.

Giai đoạn 2005-2015, nhiều cơ chế, chính sách mới về KH&CN đã được ban hành, trong đó có các văn bản tạo ra đột phá, đổi mới sâu sắc và toàn diện. Việc ban hành các cơ chế này tạo môi trường để KHCN phát triển, góp phần tích cực vào phát triển chung của kinh tế, xã hội đất nước.

KHCN cũng góp phần rõ nét trong việc nghiên cứu, ứng dụng các kết quả trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, y tế vào thực tiễn cuộc sống.

Chiến lược Phát triển khoa học và công nghệ cải thiện đáng kể vị thế của khoa học và công nghệ Việt Nam trong khu vực và thế giới. Chiến lược Phát triển KHCN đúng đắn sẽ cải thiện đáng kể vị thế của khoa học và công nghệ Việt Nam trong khu vực và thế giới.

Mặc dù vậy, nhiều đại biểu đánh giá tiềm lực, trình độ, đội ngũ cán bộ KHCN của Việt Nam chưa đáp ứng yêu cầu. Chúng ta thiếu các tập thể khoa học mạnh, các trường đại học, viện nghiên cứu đẳng cấp quốc tế, và cả các nhà khoa học đầu ngành có khả năng chỉ huy triển khai các nhiệm vụ quốc gia ở trình độ quốc tế.

Từ đó dẫn đến thực tế trình độ KHCN nước ta còn khoảng cách tụt hậu khá xa so với thế giới, kể cả với một số nước nhóm đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách về KHCN chưa hoàn thiện

Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh đánh giá, nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại thời gian qua là do nhận thức và tư duy của Nhà nước, DN, nhà khoa học chưa sâu sắc, đầy đủ về vai trò của KHCN. Hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách về KHCN chưa đầy đủ, hoàn thiện và chưa đi vào cuộc sống. Nguồn lực tài chính hạn hẹp, kể cả nguồn lực nhà nước và nguồn lực xã hội. Cơ chế nặng về bao cấp, chưa khuyến khích và tạo động lực về lợi ích để thúc đẩy KHCN, thu hút nhân tài, thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng KHCN.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, nguồn lực đầu tư cho KHCN là rất quan trọng, trong đó có nguồn lực xã hội. Tuy nhiên, trong điều kiện thực tiễn hiện nay, đầu tư cho KHCN chưa được như mong muốn. Nhiều khó khăn vướng mắc về cơ chế tài chính dù đã được tháo gỡ nhưng vẫn còn rất nhiều điểm vướng, nguồn lực đầu tư còn dàn trải.

Vì vậy, để huy động được nguồn lực từ các DN cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ về thuế, tín dụng, đất đai... cũng như cần tạo môi trường bình đẳng cho mọi DN đầu tư cho KHCN. Đặc biệt cần phải công khai, minh bạch từ quy trình xét duyệt, nghiệm thu đến ứng dụng các kết quả nghiên cứu.