Chiến lợi phẩm Stinger và danh hiệu Anh hùng sau 30 năm của đặc nhiệm Liên Xô

VietTimes -- Ngày 15.02.2019, tổng thống Nga Vladimir Putin trao tặng danh hiệu Anh hùng Nga cho đại tá dự bị Lực lượng đặc nhiệm GRU Vladimir Kovtun. Ông là một trong những sĩ quan, những người đầu tiên thu chiến lợi phẩm tổ hợp phòng không vác vai Stinger (MANPADS) của Mỹ ở Afghanistan.

Lực lượng đặc nhiệm Nga trên chiến trường Afghnistan. Ảnh Life. Ru

Lực lượng đặc nhiệm Nga trên chiến trường Afghnistan. Ảnh Life. Ru

Nhờ vào chiến công này, Liên Xô đã đưa ra thế giới bằng chứng không thể chối cãi về sự tham gia của Mỹ trong việc viện trợ vũ khí hiện đại cho các tay súng Taliban chống lại nhà nước Afghanistan.

Diễn biến trận đánh độc đáo thu chiến lợi phẩm Stinger của lực lượng đặc nhiệm Liên Xô:

Quân đội Liên Xô buộc phải tiến hành cuộc chiến tranh ở Afghanistan từ năm 1979. Có nhiều nguyên nhân chính trị dẫn đến cuộc chiến này, nhưng đối với cả Taliban và người dân Afghanistan, điều đó không còn ý nghĩa. Trong suốt cuộc chiến, quân đội Liên Xô hoạt động khá thành công và hoàn toàn có thể giành được tất cả các mục tiêu đặt ra nếu lực lượng Taliban ở Afghanistan không nhận được viện trợ từ Mỹ và các đồng minh NATO khác.

Các quốc gia phương Tây cung cấp cho lực lượng thánh chiến không chỉ vũ khí, mà còn trang thiết bị thông tin liên lạc, tiền, lương thực thực phẩm, huấn luyện khai thác sử dụng vũ khí hiện đại và chiến thuật. Trong một thời gian dài, Liên Xô không có bằng chứng không thể chối cãi về sự can thiệp của Mỹ vào cuộc chiến ở Afghanistan. Phải đến năm 1987, tình huống này mới được Bộ ngoại giao Afghanistan và Liên bang Xô viết chấm dứt.

Trong suốt những năm chiến tranh, ưu thế then chốt của quân đội Liên Xô là không quân. Nhưng vào mùa thu 1986, Mỹ bắt đầu bí mật cung cấp cho Taliban các tổ hợp tên lửa phòng không vác vai Stinger. Vũ khí phòng không nhẹ và đơn giản trong khai thác sử dụng, nhưng vô cùng nguy hiểm với phi công Liên Xô. Stinger có thể bắn hạ tất cả các máy bay trên độ cao từ 180 đến 3.800m. Chỉ trong năm 1986, Liên Xô mất 23 máy bay chiến đấu và trực thăng.

Tình huống trở nên phức tạp khi phi công trực thăng chiến đấu buộc phải bay rất thấp và lượn theo địa hình rừng núi để che chắn và ngụy trang. Bộ tư lệnh Quân đoàn viễn chinh ra mệnh lệnh, quân nhân Nga, nếu thu được chiến lợi phẩm từ Taliban là tên lửa vác vai  MANPAD Stinger sẽ được tặng thưởng huân chương Anh hùng Liên Xô.

Hẻm núi Meltanay thuộc tỉnh Kandahar Afghanistan nằm giữa địa bàn hoạt động của hai đơn vị quân đội Liên Xô. Các tay súng thánh chiến Mujahideen hoạt động khá tự do. Lực lượng đặc nhiệm Liên Xô biết điều này và thường tiến hành các trận phục kích trên đường hành quân của Taliban. Ngày 05.01.1987, một nhóm trinh sát thuộc lực lượng đặc nhiệm độc lập số 186 Tổng cục tình báo quân sự (GRU) Bộ Tổng tham mưu, dưới quyền của phó chỉ huy trưởng, thiếu tá Yevgeny Sergeev, tiến hành một cuộc tập kích trong hẻm núi. Trong đội đặc nhiệm luồn sâu của thiếu tá Sergeev có trinh sát viên Vladimir Kovtun (khi đó vẫn đang mang cấp bậc thượng úy).

Các trinh sát tiếp cận hẻm núi trên 2 máy bay trực thăng Mi-8. Trên địa bàn tập kết, trinh sát phát hiện 3 tay súng Taliban đang di chuyển bằng xe máy. Vào thời điểm đó, chỉ có các tay súng thánh chiến sử dụng loại phương tiện giao thông này.

Các tay súng Mujahideen lập tức nổ súng từ tiểu liên và bắn 2 phát tên lửa Stinger vào máy bay trực thăng. Nhưng do quá vội vàng, các tay súng Taliban phóng tên lửa từ MANPADS mà không thực hiện trình tự cần thiết, do đó đạn không bắt được mục tiêu. Thú vị là các trinh sát cũng chỉ cho rằng Taliban bắn máy bay bằng súng phóng lựu RPG-7.

Những tay súng Taliban đi xe máy bị xạ thủ súng máy trên máy bay bắn hạ. Cơ trưởng của một trong những chiếc trực thăng, đại úy Sobol đã tập kích các tay súng Hồi giáo cực đoan gần đó bằng rocket. Chỉ huy trưởng đội trinh sát luồn sâu Sergeev ra lệnh cho 1 trực thăng hạ cánh, chiếc trực thăng thứ hai nhận lệnh bay treo trên không yểm trợ cho nhóm. Đổ bộ xuống địa bàn, các trinh sát viên chia thành hai tổ và tiến hành một trận cận chiến với Mujahideen. Những người lính Liên Xô tấn công lên ngọn đồi gần đó, nơi các tay súng “Dushman - chiến binh Hồi giáo Afghan” đang cố thủ. Trận chiến kéo dài không quá 10 phút, các trinh sát viên thực sự tấn công như lướt trên ngọn đồi.

Trong trận tao ngộ chiến này, 16 Dushman bị tiêu diệt. Trên cao điểm này là một nhóm Mujahideen, đến từ một làng gần đó. Các tay súng Taliban dự định tổ chức một trận phục kích máy bay chiến đấu Liên Xô với các tên lửa "Stingers" mới nhận được.

Ba trinh sát viên, trong đó có thượng úy Kovtun đuổi theo một tay súng Dushman, mang theo chiếc ống container và cặp “ngoại giao”. Khi nhìn thấy chiếc cặp ngoại giao, Kovtun lập tức hiểu rằng trong cặp có thể có những tài liệu quan trọng, 

Thượng úy cố gắng đuổi theo Mujahideen để bắt sống, nhưng tay súng này chạy rất nhanh trên địa hình phức tạp.

Vladimir Kovtun quyết định sẽ bắn hạ địch thủ. Là một tay súng thiện xạ, từ khoảng cách hơn 200m với súng AKS, Kovtun đã bắn trúng đầu Dushman, thu chiếc cặp ngoại giao và ống đựng MANPADS của Mỹ. Các trinh sát viên rút lui về trực thăng, mang theo những chiến lợi phẩm quý giá. Đội trinh sát Nga cũng bắt được một tù binh Mujahideen bị thương và sơ cứu cho tay súng này.

Thiếu tá chỉ huy phó ra lệnh rút lui, tổ trinh sát mang theo 2 chiếc thùng container, một thùng rỗng và một thùng chứa tổ hợp tên lửa Stinger. Khi đã an toàn trong không trung, Kovtun mở chiếc cặp “ngoại giao”, đó tài liệu về tên lửa MANPADS của Mỹ, trong đó có hộ chiếu vũ khí, ghi rõ các nhà sản xuất và cung cấp, tài liệu hướng dẫn khai thác sử dụng, tài liệu về bảo quản, bảo trì và bảo dưỡng.

Đại tá dự bị Kovtun kể lại, các chiến sĩ trinh sát vô cùng sung sướng. Tất cả đều biết Bộ tư lệnh Quân đoàn và Bộ Tổng tham mưu Liên Xô cần những tài liệu trong tay Mujahideen về Stinger đến mức nào, và ai thu được chiến lợi phẩm Stinger, sẽ được trao tặng danh hiệu anh hùng. 

Nhờ chiến tích của các trinh sát viên Liên Xô, trong cuộc họp báo khẩn cấp tại Bộ Ngoại giao Afghanistan, chính phủ quốc gia này đưa ra bằng chứng không thể chối cãi về sự can thiệp của Mỹ vào nội bộ Afghanistan.

Nhưng các trinh sát viên không nhận được huân chương Anh hùng Liên Xô. Sau đó, những diễn biến chính trị trên thượng tầng kiến trúc làm thay đổi tình hình, các cựu chiến binh Afghanistan hoàn toàn bị quên lãng và không có ai trong Bộ quốc phòng Liên Xô quan tâm đến những vấn đề của quân đội.

Các cựu trinh sát đặc nhiệm Liên Xô đã chờ phần thưởng danh dự xứng đáng hơn 30 năm. Nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của người thân và những người đồng ngũ, danh hiệu Anh hùng đầu tiên (nhưng là của Nga), được trao cho trung tá Yevgeny Sergeyev năm 2012. Nhưng là đây là danh hiệu truy tặng vì Sergeev không còn sống để nhận phần thưởng. Ông mất vì một căn bệnh nghiêm trọng, hậu quả của vô số thương tích trong nhiều năm phục vụ quân đội.

Nhân ngày kỷ niệm 30 năm rút quân khỏi Afghanistan, công lý đã giành lại chiến thắng cho đại tá đặc nhiệm dự bị Vladimir Kovtun với danh hiệu Anh hùng Liên bang Nga.

Chiến lợi phẩm Stinger và danh hiệu Anh hùng sau 30 năm của đặc nhiệm Liên Xô - ảnh 1
Chiến lợi phẩm Stinger và danh hiệu Anh hùng sau 30 năm của đặc nhiệm Liên Xô - ảnh 2
Chiến lợi phẩm Stinger và danh hiệu Anh hùng sau 30 năm của đặc nhiệm Liên Xô - ảnh 3
Chiến lợi phẩm Stinger và danh hiệu Anh hùng sau 30 năm của đặc nhiệm Liên Xô - ảnh 4
Chiến lợi phẩm Stinger và danh hiệu Anh hùng sau 30 năm của đặc nhiệm Liên Xô - ảnh 5
Đại tá dự bị Lực lượng đặc nhiệm GRU Vladimir Kovtun. Ảnh: Life.Ru.
Kênh truyền hình Russian 1 đăng phóng sự về sự kiện nhận danh hiệu Anh hùng Liên bang Nga của đại tá dự bị Vladimir Kovtun.

Theo dõi tin tức VietTimes trên các mạng xã hội.

Tin 24h - Tin 360° - Quân sự

Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác.

Hotline: 0902 294 950

Email: toasoan@viettimes.vn